اطلاعات فنی

لیست مقالات این گروه :

:: نشریه 55 بخش چهارم
:: فصل هفدهم نشریه 55
:: فصل هجدهم نشریه 55
:: فصل نوزدهم نشریه 55
:: فصل بیستم نشریه 55
:: فصل بیست و یکم نشریه 55
:: فصل بیست و دوم نشریه 55
:: فصل بیست و سوم نشریه 55
  
نشریه 55 بخش چهارم
  
فصل هفدهم نشریه 55

فصل هفدهم  پوششهای کف، پله ها

1-17 کلیات
برای اجرای پوشش کف و پله، باید نکات زیر مورد توجه قرار گیرد:
قبل از اجرای هر نوع پوشش، باید محلهایی را که کفسازی می شود ، کاملاً از مواد زاید پاک نمود . هر نوع پوشش، مشخصات خاص خود را دارد که با توجه به مصالح مصرفی ، باید م وازین فنی آن رعایت شود. مصالح عمده ای که در کفپوشها به کار می رود عبارتند از سنگ، بتن، موزائیک، انواع آجر، سرامیکها، لاستیکها، انواع چوب، چوب پنبه، مواد نساجی، مواد قیری. در صورت درخواست دستگاه نظارت، پیمانکار موظف است به هزینه خود و قبل از شروع به کار، تعداد کافی نمونه برای تصویب در اختیار دستگاه نظارت قرار داده و اسناد و دلایل کافی نسبت به مناسب بودن مصالح و مرغوبیت جنس ارائه نماید
.

1-1-17 تعریف و دامنه کاربرد
پوشش نهایی کف که روی زیرسازی انجام می شود، کفپوش نام دارد و موارد استعمال آن در کف، قرنیز، پله ساختمانها و پیاده روها است . انتخاب و کاربرد هر نوع پوشش ، بستگی مستقیم به نوع بهره برداری از آن داشته و باید متناسب با آب و هوای منطقه و همچنین محل و محیط کار باشد . از جمله عوامل تعیین کننده، ویژگیهای جذب صوت، نرمی، رنگ، صافی، پایداری در برابر مواد شیمیایی، سایش و سهولت انجام تعمیرات می باشد
.

2-17 مصالح
مصالح مورد مصرف در پوششهای کف و پله ها متنو ع اند. پوششهای رایج عبارتند از آجرهای موزائیکی پیش ساخته و درها، موزائیک سبک، موزائیک پلاستیکی، آجرهای سیمانی، سنگ، چوب، کاشی کف، پلاستیک و لاستیک . کاربرد، جنس، چگونگ ی ساخت، ابعاد و سایر مشخصات مصالح مورد استفاده در پوششهای کف و پله ها، در فصل مصالح آمده است.

3-17 اجرا
1-3-17 پوششهای کف
1-1-3-17 کلیات
چنانچه فرش در طبقه زیرین ساختمان بوده و مستقیماً با زمین تماس دارد ، باید دارای زیرسازی به شرح زیر باشد:
پس از تسطیح کف زیرین، 25 تا 35 سانتیمتر قلوه سنگ درشت چیده و سپس روی آن یک قشر مخلوط شن و ماسه بریزند تا فواصل خالی را پر کرده و یک سانتیمتر روی تمامی سطوح را بپوشاند . عیار 200 کیلوگرم سیمان در مترمکعب بتن ) به ضخامت 5 ) C سپس روی آن یک قشر بتن رده 16 سانتیمتر ریخته و سپس ر وی آن را فرش کنند . در صورت عدم دستیابی به سنگ قلوه و با توافق دستگاه نظارت می توان از سنگ لاشه استفاده نمود . در سایر طبقات به منظور پر کردن فضای بین پوشش سقف و فرش کف می توان از مصالح سبک مانند پوکه معدنی یا صنعتی به صورت بتن سبک، خرده آجر (غیر از آجر جوش ) یا پوکه کوره ای استفاده کرد . بدیهی است مصالح مذکور باید عاری از هر گونه گچ، خاک، بقایای نباتی و مواد زاید باشد . پس از تسطیح، روی لایه مذکور را با یک قشر ماسه نرم پوشانده ، برای فرش آماده می کنند . قبل از مبادرت به پر کردن حد فاصل بین طاق و فرش ، باید تمامی ن خاله ها، گچ، خاک، آهک و مانند اینها ، جمع آوری و به خارج کارگاه حمل شود . در صورتی که لوله های آب، گاز، تأسیسات و برق (اعم از پولیکا، فولاد و یا کابل ) از کف عبور می کنند ، باید قبلاً تدابیر لازم برای محافظت آنها به عمل آمده و سپس اقدام به زیرسازی و فرش شود . در جاهایی که سطح آب زیرزمینی بالاست طبق دستور دستگاه نظارت قبل از فرش کف، باید مبادرت به انجام عایق رطوبتی نمود. قبل از کفسازی با کاشی (اعم از لعابدار یا بدون لعاب )، پارکت، موکت، فرش لاستیکی، چوب پنبه، کائوچو و نظایر آن ، عیناً باید زیرسازی بالا انجام شود . به منظور انجام هر نوع کفپوش لاستیکی، پلاستیکی، کائوچو یی، چوبی و مانند اینها در طبقات همکف و یا در زیرزمین که فرش با زمین طبیعی به وسیله کفسازی تماس دارد ، برای جلوگیری از نفوذ رطوبت ، باید سطح زیر فرش را با عایق رطوبتی عیار 200 کیلوگرم سیمان در مترمکعب ) C مناسب عایقکاری نموده و سپس روی آن را با بتن رده 16 بتن) و یک قشر اندود ماسه سیمان 1:5 ، پوشانده و سطح صاف صیقلی ب ه وجود آورد . این سطح صیقلی را می توان با بتن فوق الذکر و پاشیدن سیمان و لیسه ای کردن سطح آن و همچنین به وسیله آجر سیمانی یا موزائیک فرش ایجاد نمود
.

2-1-3-17 پوشش کف با آجرهای سیمانی و موزائیکی
2 سانتیمتر کار گذاشته / آجر موزائیک روی ملات سیمانی به نسبت 1:3 تا 1:5 به ضخامت متوسط 5 می شود. ملات ماسه سیمان باید طبق استاندارد شماره 706 ایران باشد (در صورتی که قرار است ملاتی غیر از ملات ماسه سیمان به کار رود، باید مشخصات آن به تصویب دستگاه نظارت برسد. درز موزائیکها باید منظم و باریک بوده و سطح فرش کاملاً هموار و تراز باشد ، به نحوی که پستی و بلندی و اختلاف ارتفاع در آن مشاهده نشود . آجر موزائیک نباید لب پریده باشد ، در صورت وجود چنین نقصی، طول لب پریدگی نباید ب یش از 4 میلیمتر و طول لب پریدگی در سطح سایش ، نباید بیش از 2میلیمتر و حاصل ضرب این دو عدد نباید از 6 بیشتر باشد. در آجرهای خیس شده ممکن است سوراخهای 0 متری قابل ر ؤیت باشند . آجرها باید بر اثر ضربه / ریزی مشاهده گردد ، این سوراخها نباید از فاصله 5جسم فلزی ، صد ای زنده ای ایجاد کنند . میزان جذب آب حداکثر ده درصد است . موزائیک نباید قبل از آنکه 28 روز از عمر آن بگذرد، کار گذاشته شود.خطوط درز موزائیک در اطاقهایی که مجاور و متصل به ه م و یا در مجاورت راهرو و فضاهای ارتباطی قرار دارند ، باید در یک امتداد باشند ، مگر در مح لهایی که ابعاد موزائیکها متفاوت باشند . سطوح زیرین که فرش کف روی آن اجرا می شود ، باید کاملاً تمیز شده و قبل از شروع کار مرطوب شوند .موزائیک قبل از نصب، باید حداقل 15 دقیقه در آب قرار گیرد. موزائیک اطراف کفشویها، دور کاسه توالت ها و چارچوبها و مانند اینها پس از اندازه گیری ، باید با وسیله مناسب بریده شوند ، به نحوی که درزها یکنواخت باشد . راه رفتن روی موزائیک فرش قبل از دوغاب ریزی ممنوع است. ساختن ملات روی موزائیک فرش مجاز نمی باشد. بندهای فرش موزائیک را با توجه به نوع کار با دوغاب سیمان و پودر سنگ یا سیمان و خاک سنگ پر می کنند . سیمان این دوغاب بر حسب رنگ موزائیک از سیمان پرتلند یا رنگی انتخاب می شود . پس از گرفتن دوغاب سیمان درزها، روی سطح موزائیک دوغاب ریزی شده، ماسه نرم، خاک اره، پودر و یا خاکه سنگ پاشیده، آن را با گونی پاک می کنند. برای تهیه یک مترمکعب دوغاب سی مان و پودر سنگ ، باید 400 کیلوگرم سیمان، 960 کیلوگرم پودر سنگ و 483 لیتر آب اختیار کرد. برای تهیه یک مترمکعب دوغاب سیمان و خاکه سنگ ، باید 220 کیلوگرم سیمان و 1000 کیلوگرم خاکه سنگ و 527 لیتر آب مخلوط گردد . آنچه از بقایای تمیز کردن فرش عاید می شود ، نباید مجد داً دردوغاب ریزی به کار رود. نصب آجرهای موزائیکی و سیمانی بدون ملات و کفپوشهای موزائیکی درجا و شسته نصب آجرهای موزائیکی و سیمانی در فرش بام و پیاده روها بر روی بستری از ماسه نرم صورت2 تا 3 سانتیمتر ماسه قرار داد . در اطراف مجرای آب روها تا / می گیرد. در فرش بام باید آجرها را روی 5شعاع 80 سانتیمتر به جای ماسه از شن رودخانه ای (نخودی) استفاده می شود . آجرهای موزائیکی یاسیمانی را می توان به طور خشکه چین پهلوی هم قرار داد ، در این حالت پس از نصب آجرها در سطحی1 سانتیم تر در اطراف آن تعبیه می شود . درز یاد شده باید / معادل 6 تا 7 مترمربع ، درز انبساطی به عرض 2با ماسه آسفالت پر شود . سایر درزها باید با دوغاب سیمان پر شوند . در بام می توان پس از ماسه ریزی ،موزائیک را با ملات ماسه سیمان فرش نمود که در آن صورت ملات باید کم عیار و کم آب بوده و سعیشود که ماسه زیرین جابه جا نشود و سپس نسبت به دوغاب ریزی اقدام گردد.مشخصات و کیفیت موزائیک درجا و شسته و نیز نحوه اجرای آنها در فصل مصالح آمده است
.

 آجرهای موزائیکی سبک
فرش این نوع موزائیک عیناً مانند سایر موزائیکها است و استفاده از این نوع موزائیکها ، باید مطابق دستور دستگاه نظارت صورت گیرد
.

 کفپوش موزائیک پلاستیکی
این کفپوشها را غیر از کفسازی معمولی می توان روی مصالح مختلف از قبیل چوب، بتن و موزائیک کهنه اجرا کرد. جزئیات اجرایی این نوع کفپوش عیناً مانند سایر موزائیکها است.در سطوحی که کفشو وجود دارد ، باید کرم بندی و شیب بندی ، ا نجام و سپس از نقاط مرتفع به سمت کفشو، ریسمان کشی و آنگاه مبادرت به فرش موزائیک شود . در کف آشپزخانه، توالت و حمام ، باید حداقل1/5 درجه شیب منظور شود . پس از ساب زنی و تمیزکاری، سطح موزائیک را با واکس مخصوص براق می نمایند.

3-1-3-17 پوشش کف با سنگ
الف: کلیات
قطعات سنگ باید روی قشری از ملات کار گذاشته شده، با کمی جابه جایی با ملات تماس کامل پیدا کند و کلیه درزها و فواصل سنگها با ملات پر شود . در مواقعی که دمای محیط کار یا درجه حرارت هریک از مواد و مصالح مصرفی از 5 درجه سلسیوس کمتر است ، انجام بنایی با سنگ مجازنمی باشد، مگر اینکه وسایل کافی و مجاز برای عایق نمودن محل یا گرم کردن مواد مصرفی به کار رود تا درجه حرارت از مقدار مشخص شده بالا ، کمتر نباشد . تمامی سطوح زیرین که بنایی روی آن شروع می شود، باید کاملاً تمیز شده و قبل از شروع مرطوب شود.ملات مصرفی در بنایی با س نگ، باید ملات ماسه سیمان از نوع مشخص شده باشد . در صورتی که نوع ملات مشخص نشده باشد ، باید حدا قل از ملات ماسه سیمان 1:5 استفاده شود . ملات را بایدطوری پخش نمود که قبل از پوشیده شدن با سنگ ، گیرش آن آغاز نگردد . مقدار آب ملات نبایدآنقدر زیاد باشد که با نصب سنگ ، ملات روان از اطراف درزهای سنگ بیرون بزند . ملات بایدتمامی فضای خالی بین سنگ ها را پر کند . ملات سخت شده اطراف کار ، نباید مورد استفاده مجددقرار گیرد . در صورتی که قطعه سنگی جابه جا شود ، باید ملات اطراف سنگهای فرش شده و سنگ جابه جا شده ، کاملاً پاک و ملات قبل ی جمع آوری گردد . هر سنگ باید قبل از نصب کاملاً تمیز شده و در صورت لزوم در آب خیسانده شود . ترکیب و ترتیب قرار دادن سنگها، جزئیات نصب آنها وطریقه قفل و بست نمودن آن ، باید مطابق نقشه ها و دستورات دستگاه نظارت باشد . سطح نمای سنگ در حین فرش نباید به ملات آغشته شود . در مورد سنگهای پلاک که سطح زیرین آنهاصیقلی است ، می توان برای چسبندگی بیشتر ملات با سنگ، به وسیله ماشین ، شیارهایی در پشت سنگ ایجاد نمود . ضخامت بندها باید کاملاً مساوی بوده و هیچ گاه از 5 میلیمتر کمتر و از 20میلیمتر بیشتر نباشد . از نظر عایق رطوبتی کف ها، ملاحظات اجرایی قبل از نصب فرش ودستورالعملهایی که در قسمت موزائیکها توضیح داده شده ، باید عیناً رعایت شود . در صورتی که سنگهای کف ریشه دار باشد ، باید قبل از نصب، نقشه سنگ چینی، نوع و اندازه بندکشی و تیشه داری یا صیقلی بودن آن به تصویب دستگاه نظارت برسد . سنگهای ریشه دار را می توان با ملات و یا با پخش ماسه بادی در زیر آن فرش نمود.

ب: فرش با لاشه سنگ
هنگام فرش با سنگ لاشه ، فواصل و درز سنگ ها را به هر میزان می توان انتخاب نمود . سنگها را می توان در رنگها و اشکال مختلف انتخاب کرد . سطوح جانبی سنگها باید قائم باش د. استفاده ازسنگهای بغل اره که ضخامت آنها متغیر و از ضخامت مورد نظر کمتر باشد ، مجاز نیست . پس ازفرش کردن کف با لاشه سنگ، درزها با ملات سیمان 1:5 با سیمان معمولی یا سیمان رنگی وسنگدانه های مناسب ، پر و بندکشی می شود . در صورتی که سطح فرش نیاز به ساب داشته ب اشد،سطح ملات، بین لاشه سنگها باید تا حدودی بلندتر از سنگ باشد ، به نحوی که کف پس ازساییدن، کاملاً تراز و یکنواخت شود . به جای ملا ت ماسه سیمان می توان از ملات موزائیکی با سنگهای دانه بندی شده ریز یا درشت به رنگهای مختلف استفاده نمود . مراحل ساب زنی وبتونه کاری مانند بخشهای قبل انجام می شود . برای اسیدساب کردن و واکس زدن سنگها به فصل مصالح مراجعه شود. لازم به توضیح است که مشخصات فرشها، درزها و عایق رطوبتی ، باید قبلاً توسط دستگاه نظارت ،معین و برای اجرا ابلاغ گردد.
پ: فرش با سنگهای ریشه دار و قلوه سنگ
فرش با سنگهای ریشه دار و قلوه سنگ که برای پیاده روها و خیابانها و فضاهای باز مورد استفاده است، در فصل محوطه سازی خواهد آمد
.

4-1-3-17 فرش با سرامیک
1 یا 1:5 به ضخامت متوسط 2 : زیرسازی سرامیک کاری عبارتست از یک قشر اندود ماسه سیمان 6 سانتیمتر و همچنین یک قشر اندود ت خته ماله با سیمان و خاک سنگ به ضخامت 5 میلیمتر . مقدار ملات مصرفی برای زیرسازی با احتساب افت، 7 لیتر در مترمربع است. فاصله بین قطعات سرامیک 2 تا 5 میلیمتر و عموماً به طور متوسط 3 میلیمتر است که این بندها به وسیله دوغاب پر می شود . فرورفتگی سرامیک در داخل اند ود تخته ماله ای برابر یک میلیمتر است . برای پر کردن بندها از دوغاب سیمان و پودر سنگ استفاده می شود . دوغاب مصرف شده برای بندکشی ،همواره بیشتر از حجم فضای خالی است، زیرا مقداری از دوغاب روی سطح سرامیک باقی می ماند که پاک شده و مصرف مجدد ندارد . حجم دوغاب مصرفی برای سرامیک کاری با احتساب دورریز به میزان یک لیتر در هر مترمربع پیشنهاد می شود . پر کردن فواصل سرامیکها با دوغاب باید حداقل 24 ساعت پس از نصب سرامیکها صورت پذیرد . پس از آنکه دوغاب سفت شد، باید آن را به وسیله پارچه مرطوب ازسطح سرامیک و کاشی پاک نمود.نصب سرامیکها در روی کفهای بتنی یا شفته آهکی با ملات سیمان نیز صورت می گیرد . برای نصب سرامیک روی سطوحی مانند گچ، چوب و مواد قیری از چسبهای آلی یا معدنی استفاده می شود.کاشی و سرامیک را نباید قبل از نصب ، مدت زیادی در آب قرار داد که زنجاب شود . فقط کافی است کاشی ر ا در آب فرو برده و خارج نمود . در ساختن ملات برای پوشش سرامیک یا کاشی ، باید از مصرف آهک، گچ، خاک و پودر سنگ خودداری نمود . اگر از سیمان سفید یا رنگی برای پوشش بندها استفاده می شود، بهتر است برای ساختن ملات از پودر کوارتز (پودر سنگ شیشه) به جای ماسه استفاده نمود. بهترین نسبت برای مخلوط کردن سیمان سفید و کوارتز نسبت 6:1 تا 10:1 سیمان و کوارتز است . به طور معمول در هر متر طول یا عرض در سطح کاشی و سرامیک ، باید شکاف مخصوص برای انقباض و انبساط منظور شود . این شکاف کاملاً نظیر سایر بندها بوده و در صورت لزوم ، باید با پ ودر پلاستیکی پوشانده شود . چنانچه قبل از سرامیک و کاشیکاری نیازی به عایق رطوبتی باشد ، باید طبق دستورالعملهای ذکر شده در بخشهای قبل عمل شود . اگر هنگام کاشیکاری بریدن کاشی ضروری باشد ، باید ابتدا کاشی را به اندازه مورد نظر با الماس خط انداخت و به وسیله تیغه تی ز یا قیچی مخصوص آن را در خطی کاملاً مستقیم و گونیا برید.
5-1-3-17 پوشش کف با چوب و پوشش با پارکت
قبل از چوبکاری باید سطح صافی را در کف بوجود آورد . در طبقات همکف و زیرزمینی که فرش با زمین طبیعی به وسیله کفسازی ارتباط دارد ، باید ب ه منظور جلوگیری از نفوذ رطوب ت، سطح زیر فرش را عیار 200 کیلوگرم سیمان در مترمکعب ) C عایق بندی رطوبتی نمود و سپس روی آن را با بتن رده 16 بتن) و یک قشر اندود ماسه سیمان 1:3 یا 1:4 پوشانده و سطحی صاف و صیقلی بوجود آورد . می توان این سطح صاف را به وسیله فرش کف با آجر سیمانی ایجاد نمود . در این صورت لازم است یک دست ساب روی فرش انجام شود . این زیرسازی باید کاملاً خشک شده و کمترین آثار رطوبت که مانع چسبیدن فرش روی آن باشد ، در آن مشاهده نشود . روی سطح صاف خشک شده ، باید با روغن الیف روغن مالی شود . پس از آن باید سطح با دو قشر ماستیک مخصوص ، صاف و سپس فرش کف انجام شود. سطوح فرش شده با پارکت را باید با دستگاه مخصوص ساب زده و کاملاً صیقلی نمود . چوبهای کرمو، تابدار و چوبهای مخلوط شده با چوب اصلی ، باید کنده و خارج شوند . سطوحی که با فرشهای فوق پوشیده می شوند ، باید در کنار دیوار به قرنیزهای چوبی و مانند اینها ختم شوند . ارتفاع قرنیز چوبی معمولاً بین 7 تا 10 سانتیمتر است . برای نصب قرنیز باید قبلاً در دیوار گوه های چوبی قیراندود یا پلاستیکی کار گذاشت. قرنیز باید با پیچ به نحوی به دیوار متصل شود که پیچ قدری داخل قرنیز قرار گرف ته و روی آن بتونه شود . در محل تقاطع و گوشه ها، اتصال قرنیزها با یکدیگر باید به صورت فارسی بر ( 45 درجه ) باشد. قرنیزها نباید تاب داشته باشند . قطعات قرنیزها حتی المقدور باید بلند باشد . محل سوراخها در قرنیزها ، باید با ماستیک کاملاً پر شده و صیقلی گردد . رنگ چوب قرنیزها باید کاملاً یکنواخت باشد، چنا نچه قرنیزها رنگ روغن نمی شود، باید همرنگ و از جنس چوب پارکت باشد. تیغه های پارکت را می توان به اشکال مختلف، جناقی، حصیری و شطرنجی فرش نمود . انواع پارکت نظیر راش، بلوط، گردو، افرا، م مرز و مانند اینهاست که از نظر کیفیت و م رغوبیت طبقه بندی می شود . رواداری اندازه تیغه ها بستگی به درجه مرغوبیت آنها دارد که در فصل مصالح توضیح داده شده است.
الف: کفپوش الواری
در این روش کف با تخته های بلند به عرض 80 تا 250 و ضخامت حدود 20 تا 40 میلیمتر فرش می شود. اتصال آنها از پهلو و انتها با کام و زبانه است و با میخ آهنی یا چوبی به زیرسازی، نصب و محکم می شوند.
ب: کفپوش نواری
این کفپوش همانند کفپوش الواری است ، با این تفاوت که تخته ها کوچکتر بوده و به شکل نوارهای باریکی درآمده است . پهنای تخته ها بین 75 تا 150 و ضخامت بین 10 تا 40 میلیمتراست.
پ: کفپوش بلوک چوبی
بلوک چوبی نوعی پار کت ضخیم بوده و در ابعاد مختلف ساخته می شود . معمولاً اندازه آن 50 میلیمتر است و به کمک آسفالت ماستیک بر روی کفسازی فرش می شود . در پاره ای ×50×90100 میلیمتر یا بیشتر و به ارتفاع بین 100 تا × موارد چوب را به صورت چهارگوش به ابعاد 100 200 میلیمتر تهیه کرده ، کن ار هم نصب می نمایند . این فرش بیشتر در کارگاههای ابزار دقیق وسنگین به کار می رود. نکاتی که در مورد زیرسازی پارکتها ذکر گردید ، باید در زیرسازی بلوکهای چوبی عیناً رعایت شود .فرشهای چوبی را پس از اجرا باید سمباده زده، صیقلی کرد و با قشری از سیلر پوشانید و سپس با شلاک و یا وارنیش رنگ آمیزی نمود . وارنیشهای مناسب برای چوب از انواع رزینهای پلی اورتان، فنولی و اپوکسی هستند . فرشهای چوبی در طول بهره برداری نیاز به مراقبت و نگهداری داشته و باید سالی یک بار واکس زده شوند . استفاده از پارچه خیس برای تمیز کردن پوششهای چوب ی و ریختن آب روی آنها مجاز نمی باشد.

6-1-3-17 پوشش با پلاستیک و لاستیک
الف: کلیات
رزینهای اپوکسی برای روکش کف به کار می روند . رزین اپوکسی به همراه رنگینه و ماده سخت کننده، مخلوط شده و به ضخامت 6 تا 12 میلیمتر روی سطح بتنی یا چوبی پخش می شود . این مواد ممکن است ماله کشی و صاف شده و یا به صورت چین دار رها شوند . کفپوشهایی که از