منظر شهری و تاثیر نما ساختمان بر سلامت روانی انسان

دسته :
نمایی از منظر شهری شهر تهران

برای بررسی تاثیر نما ساختمان بر سلامت روانی انسان به دلیل اینکه نما بخشی از منظر شهری است لازم است ابتدا به تعاریفی از منظر شهری پرداخته شود.

منظر شهری نمود عینی و ذهنی یک شهر، بیانگر هویت آن، دارای ساختاری اجتماعی و ساختاری فضایی و رکنی اساسی بر تصویری است که در مواجهه با آن در اذهان شکل می‌گیرد. به بیانی دیگر منظر شهری فهم ادراک شده شهروندان از اطلاعات موجود در فضا است. این ادراک توسط نمادهایی که در شهر وجود دارند، به وسیله حواس درک می‌شوند و مورد پردازش قرار می‌گیرند.

تاثیر نما ساختمان بر سلامت انسان

انسان در منظر شهری

محیط به طور توامان از جنبه‌های کالبدی و اجتماعی ساخته شده است و در اینجا منظور از محیط، شهر است. بعد کالبدی، کالبد شهر است و بعد اجتماعی آن به انسان مربوط می‌شود. در واقع هر مکانی بدون وجود انسان بی‌معنا است. به همین دلیل است که منظر شهری به واسطه زندگی شهروندان در طول زمان موجودیت می‌یابد و می‌توان گفت حاصل تماس شهر و انسان است.

انسان، این عنصر مهم در شهر در حالی که بر آن تاثیرگذار است، از آن نیز تاثیر می‌پذیرد. در واقع مجموع اجزای تشکیل‌دهنده منظر شهری بر کنش و واکنش‌های انسان اثرگذار هستند.

منظر شهری دارای کارکردهایی موثر بر الگوهای رفتاری انسان است و می‌تواند فعالیت‌های اختیاری و اجتماعی او را مستقیما تحت تاثیر قرار دهد. منظور از فعالیت‌های اختیاری کارهایی مانند قدم زدن در شهر و فعالیت‌های اجتماعی اقداماتی است که در تعامل با افراد دیگر به وجود می‌آید.

انسان در منظر شهری

محیط در صورتی که برای فرد خوشایند باشد و منجر به ایجاد احساسی مطلوب در او شود، فرد را برای انجام فعالیت‌های یاد شده ترغیب و باعث افزایش میل به انجام آنها می‌شود. با توجه به این رابطه دو سویه، روح و روان انسان تحت تاثیر محیطی است که در آن قرار دارد.

توسعه جوامع با اینکه در بسیاری از ابعاد، زندگی انسان را به سمت راحتی سوق داده، به همان اندازه زندگی او را پیچیده‌تر کرده است. در این فضاهای مدرن انسان‌ها بیش از پیش دچار خلل در سلامتی روحی و روانی خود می‌شوند. تحقیقات نشان داده که انسان در مواجهه با فضاهای مناسب شهری حال بهتری دارد و این حال مطلوب منجر به سلامت روحی و روانی در او می‌شود. از این جهت توجه به سلامت انسان در طراحی مناظر شهری نکته‌ای بسیار کلیدی و حائز اهمیت است.

توجه به سلامت انسان از جنبه‌های بسیاری دارای اهمیت است. تنها یکی از آن جنبه‌ها این است که انسان سالم در همه ابعاد زندگی خود می‌تواند کارایی بهتری داشته باشد و در جامعه نیز فردی موفق شود. بدیهی است که جامعه‌ای با وجود چنین انسان‌هایی رو به پیشرفت است.

پیرامون تاثیر محیط بر انسان می‌توان گفت منظر شهری یک عنصر مهم در سلامت روحی و روانی افراد است. با توجه به این امر معماری فضاهای شهری باید این قابلیت را داشته باشد که انسان را به محیط‌های شهری جذب و تاثیر مثبتی را در او به وجود آورد.

انسان ذاتا به طبیعت گرایش دارد به همین خاطر جذب او به محیط‌های طبیعی ساده‌تر است. به دلیل همین گرایش ذاتی مصالحی مانند آجر به صورت ناخودآگاه انسان را به خود جلب می‌کند. در واقع نماها باید یه گونه‌ای باشند که بتوانند انسان را به راحتی جذب خود کنند.

نما ساختمان

تا به حال شده در یک فضای شهری مانند یک خیابان با دیدن ساختمان‌های زیبا احساس خوبی به شما دست دهد؟ یا بلعکس یک ساختمان نیمه کاره با ظاهری ناخوشایند منجر به ایجاد احساسی منفی در شما شود؟

بله همه ما این حس‌های متناقض را تجربه کرده‌ایم و این همان تاثیری است که نما ساختمان بر روح و روان ما دارد و تاثیر آن به حدی ملموس است که با این سوال آن تجربه برایمان مرور می‌شود. شاید تا به امروز به اهمیت نما از این بعد نگاه نکرده بودیم. اما حالا وقت آن رسیده که بعد روانشناسانه آن نیز بررسی شود.

نما ساختمان موثر بر سلامتی روحی و روانی افراد

منظر شهر را به دو بخش کلی بدنه و کف تقسیم می‌کنند. نما بخشی از بدنه شهری است و از این جهت یکی از مهمترین عناصر منظر شهری، نما ساختمان‌ها است که به مجموع سطوح و اجزای بیرونی سازه‌های شهری گفته می‌شود. سقف، دیواره و کف در همپیوندی با هم نما را به وجود می‌آورند.

نما اولین عنصری است که بیننده در مواجهه با منظر شهری آن را مشاهده می‌کند. به همین دلیل است که از نظر تاثیرگذاری بر رفتار و نگرش انسان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. نما ساختمان شخصیت کلی آن است و می‌تواند بیانگر هویت داخلی آن نیز باشد.

نکات مهم در طراحی نما ساختمان

طراحی هر نمایی شرایط و مکان خاص خود را می‌طلبد و مصالح به کار برده شده در آن باید همگون با محیط باشد. در غیر این صورت منجر به پدید آمدن پیامدهایی زیان‌بار خواهد شد. یکی از مهمترین آنها تاثیرات سوئی است که بر ساکنان شهر می‌گذارد.

در طراحی نما اصول بسیاری باید به کار رود که می‌توانید آن را در مطلب بناهای آجری به تفصیل بخوانید. یکی از آن اصول این است که باید در طراحی نما سبقه فرهنگی مکانی که در آن قرار گرفته است نیز در نظر گرفته شود. البته توجه به این نکته بسیار حائز اهمیت است که علاوه بر چشم‌نوازی نما، استحکام آن نباید فراموش شود. به کار بردن نماهای آجری می‌تواند استحکام و زیبایی را به طور توامان برای یک نما به ارمغان بیاورد و منجر به ایجاد حسی خوشایند در بیننده شود.

هویت مکان و نما ساختمان

ساکنان هر شهر نسبت به هویت و فرهنگ آن تعلق خاطر خاصی دارند و به دنبال این هستند که در منظر شهری، آن هویت برایشان عینیت داشته باشد. نما ساختمان که از مهمترین عناصر منظر شهر است، باید این حس را در افراد ایجاد کند. به همین دلیل است که طراح در طراحی نما نباید تنها سلیقه خود را اعمال کند، بلکه باید متناسب با هویت و فرهنگ شهر آن طراحی را انجام دهد. هویتی که ما در اینجا از آن صحبت می‌کنیم، هویت مکان است.

نما ساختمان موثر بر سلامت روانی انسان

اما سوالی که در اینجا مطرح می‌شود این است که این هویت از چه چیزی نشات می‌گیرد؟

در واقع جهان‌بینی و باورهای جامعه، رخدادهای طبیعی و انسانی به وقوع پیوسته در طول زمان و عناصر فرهنگی است که می‌تواند به مکانی که در آن قرار دارد، هویت ببخشد.

درست به همین دلیل است که نماهای مشابه در مکان‌های مختلف هویت‌های متفاوتی را دارا می‌باشند و به اشکال متفاوتی دیده می‌شوند. این امر بیانگر این نکته است که هویت مکان به آنها شکل داده و تصویری منحصر به فرد را برایشان پدید آورده است.

تاثیر نما ساختمان بر سلامت روانی انسان

ما در فضای شهری با یک ساختمان و نما روبرو نیستیم بلکه با تعداد بیشماری از ساختمان‌ها و نمای آنها مواجه هستیم. این یعنی ساختمان‌ها بخشی از یک کل واحد هستند و آن چیزی نیست جز شهر. اگر نما ساختمان زیبا یا زشت باشد، کل شهر و از همه مهمتر انسان را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

مشاهده یک ساختمان با کیفیت بصری بالا به راحتی می‌تواند ادراکی خوشایند در فرد ایجاد کند که در نهایت به بروز رفتاری موزون در او منجر شود.

این تاثیر مستقیم به این خاطر است که مغز انسان درست مانند عمل تعقل، عمل زیبایی‌شناسی نیز انجام می‌دهد. این امر بدین معنا است که انسان ذاتا به زیبایی کنشی دارد که به صورت آشکار یا نهفته است. در واقع حس زیبایی‌شناختی رفتار واکنش‌گرایانه انسان را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

تاثیر نما ساختمان بر انسان و هویت شهری

انسان در مواجهه با زیبایی به ادراکی می‌رسد و به تبع آن رفتاری را از خود بروز می‌دهد. تاثیر نما ساختمان بر انسان تا حدی است که می‌تواند برای او آرامش‌بخش باشد.
متریال به کار رفته در نما در این امر می‌تواند نقش مهمی را ایفا کند. برای مثال در رویارویی با یک نما آجری می‌توان حس گرما و آرامش آن را به خوبی دریافت کرد. چیزی که در نماهای سرد و غربی رومی به هیچ عنوان مشاهده نمی‌شود.

این احساس از آنجا نشات می‌گیرد که معماری آجری ریشه در فرهنگ و هویت ایرانی دارد و در صورتی که برای افراد در نماها عینیت پیدا کند، منجر به ایجاد رفتاری بهنجار می‌شود. دلیل دیگر آن است که انسان به طور ناخودآگاه به خاک که عنصر اصلی آجر است حس همپیوندی درونی دارد.
مفتخریم با برخورداری از 24 سال سابقه درخشان در تولید آجر نسوز نما در راستای احیای معماری آجری اصیل ایرانی و نماهای آجری که ریشه در فرهنگ کهن ما دارد، گامی قدرتمند برداشته‌ایم.

در مطالب بعدی با ما همراه باشید و دیدگاه‌های خود را با ما به اشتراک بگذارید.

تعداد بازدید : 663 بازدید
تاریخ : 1399/08/16
شماره مطلب : 6023
Share it
پرسش و پاسخ تکمیلی

نظرتان برای ما مهم است آن را با ما در میان بگذارید

  • حسن حیدری
    27 دی 1399

    سلام
    آجر ۲۰*۲۰ برای کف بالکن در شمال میخواهم.
    در جایی دیدم آجر کارخانه شما را در ابعاد ۲۰*۲۰ برنگ طوسی در پیاده رو کار می کردند آیا این آجر برای کف حمام مناسب است؟

    • کارشناس سایت
      کارشناس سایت
      04 بهمن 1399

      سلام و وقت بخیر خدمت شما
      آجرهای 20*20 را می‌توانید برای کف بالکن استفاده کنید. اما آجر به دلیل داشتن جذب آب برای استفاده در کف حمام پیشنهاد نمی‌شود.